Та пичи суред 2-тӥ кубызме лэсьтон азьын суредамын. Та форма мынам ӧвӧл, та — Кобыз — Казахстанысь баксы калыклэн кубызэз. Европаысь калыкъёслэн косканэн шудӥсь инструментъёс та интыысь потэмын, пе. Трос сыӵе вераськонъёс тодосчиос пӧлын мыно. Кобыз лыдъяське шаманлэн обрядъёс ортчытонъя арбериез. Со понна дуно мыным луэ выль кубызэ. Кык вал йыръёс малпай лэсьтыны вылӥяз. Улӥ мугорыз векчияса кошке, юромо пыдын кутонэз капчи (удобно) мед луоз шуыса, дыр. Чыртыез кузьгес, вылӥ айшетэз (гриф) ӧвӧл, шорыз — котырес. Оглом вераса, выль вылтусыз вашкала кубызлы кельшыны кулэ.
Тани таӵе гожъямъёсме шедьтӥ, гудырикошкон 2013 ар
(дышетскисе монэ суредаз но 1-тӥ кубызме)
(Зангарик туспуктӥз)
Татын дась выль кубызэ. Вӧзам мадьяр крезьгурчи Zalan Чюррентё огинысь, со шудэ Кобзаен — крезьгуро инструмент румынско-молдавского происхождения.
Озьыен, мон малпамея, удмуртъёс доры кубыз вуиз Хазарский каганат вӧлмем бере (VIII — XI дауръёс), соку Волжская Булгария милям бускельёсмы вал ини. Ближний Востокын мукет калыкъёслэн но нимзы огкадьгес: кобуз, комуз, кобыз. А эшшо башкиръёс ымкрезез (варганэз) кубыз ик шуо.

Женя, кубыз выллем инструментъёс тюрк дуннелэсь паськытгес вӧлмемын. Финн но карел jouhikko, эстон hiiu kannel, ӟуч гудок, коми сигудӧк но соослэн мукет ӵыжы-выжыоссы, соослэн формаоссы-кабъёссы, пӧртэм-пӧртэм культураосын выжыяськемзы возьмато: сиосын но кысканъёсын инструментъёслэсь кылдэм дырзэс но интызэс одӥг вакытысь, одӥг культураысь гинэ утчано ӧвӧл. Коми-удмурт инструмент сярысь верано ке, мынам юн осконэ вань, солэсь выжызэ тюрк бускельёс палась утчан — шонертэм сюрес. Туала удмурт кубызлэн нимыз тюрк кылысь асэстэм ним ке но луэ. Инструментлэсь историзэ но нимызлэсь историзэ татын сурано ӧвӧл, дыр. Нош ик, нимыз сярысь ке, учкы ай: ХХ-тӥ дауре но Грах палась удмуртъёс (Пангурт, Бадӟым Вожой) кубызэз «коскам крезь» (коскам = коскан = кыскан) шуса нимало вылэм. «Куско крезь» шуонъёсты но лымшор пал удмуртъёс пӧлысь кылылэме вань. Ӵапак озьы ик мадьяр koboz-лэсь но кылдэмзэ огшоры румын культураысь асэстэмен гинэ валэктыны уг луы.